De verkeersvergelijking van Fisher

FisherDe econoom Irving Fisher formuleerde in 1911 een monetaire vergelijking die luidt:

M x V = P x Y

De letters staan voor:

  • M = de maatschappelijke geldhoeveelheid, de hoeveelheid geld in handen van het publiek
  • V = de omloopsnelheid, het aantal keer dat het geld van hand tot hand gaat in een bepaalde tijd in de economie
  • P = het prijspeil
  • Y = de productie

Kortom:  de geldstroom M x V is gelijk aan de goederenstroom P x Y.

In deze vergelijking wordt de omloopsnelheid – zeker op korte termijn – als constant beschouwd; betalingsgewoonten van het publiek veranderen namelijk niet zo snel.

De verkeersvergelijking van Fisher laat zien dat er een relatie is tussen de hoeveelheid geld en de productie in een land. Stijgt de hoeveelheid geld M zonder dat de productie stijgt bij een gelijkblijvende omloopsnelheid, dan moet het prijspeil stijgen:

M↑ x V = P↑ x Y.

Omdat Y op korte termijn niet kan groeien, omdat daarvoor eerst de productiecapaciteit moet toenemen, leidt elke vergroting van M (= geldschepping) tot bestedingsinflatie. De vergroting van M moet dus in de pas blijven lopen met de groei van de productiecapaciteit.

De verkeersvergelijking van Fisher is in de jaren 1960 weer opgepakt door Milton Friedman die hierop de monetaristische geldgroeiregel ontwikkelde: de groei van de geldhoeveelheid moet overeenkomen met de reële groei van productie. Dit wil zeggen als Y stijgt, zal M mee moeten stijgen en niet andersom.

Print Friendly, PDF & Email